loading...

کافان98

همراه شما هستیم از مجله تفریحی کافان 98 با قسمت ولایت فقیه  این قسمت معنای سلطه چیست و آیا سلطه‌گری در اسلام مورد پذیرش است؟  خلاصه پرسش پرسش «سلطه» از نظر ریشه لغوی، به معنای چیست؟ آیا سلطه و سلطه‌گری در اسلام به صورت کامل نکوهش شده است؟ پاسخ اجمالی واژه «سلطه» از ریشه «س-ل-ط» به معنای قهر است، چنان‌که «سلاطه» به معنای قدرتی است که با استفاده از قوه قهریه به دست آید.[1] یکی از معانی «سلطان» نیز حجت و برهان و دلیل…

تبلیغات
دکتر بازدید : 1045 چهارشنبه 16 آبان 1397 نظرات ()

همراه شما هستیم از مجله تفریحی کافان 98 با قسمت ولایت فقیه  این قسمت معنای سلطه چیست و آیا سلطه‌گری در اسلام مورد پذیرش است؟

 

پرسش
«سلطه» از نظر ریشه لغوی، به معنای چیست؟ آیا سلطه و سلطه‌گری در اسلام به صورت کامل نکوهش شده است؟

پاسخ اجمالی
واژه «سلطه» از ریشه «س-ل-ط» به معنای قهر است، چنان‌که «سلاطه» به معنای قدرتی است که با استفاده از قوه قهریه به دست آید.[1] یکی از معانی «سلطان» نیز حجت و برهان و دلیل آشکار است[2]:
«وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى‏ بِآیاتِنا وَ سُلْطانٍ مُبِینٍ»،[3] و موسی را با نشانه‌ها و دلیل واضح فرستادیم.

در همین راستا، از آن‌جا که شیطان، حجت و برهان و قدرتی علیه انسان ندارد، سلطان از او نفی شده است.[4]
همچنین واژه سلطان در مورد کسانی که از طرف حاکم مأموریت می‌یابند، به جهت این‌که بخشی از قدرت او را دارند، به کار برده می‌شود.[5]
مشتقات واژه «سلط» با معانی مختلف آن؛ در آیات بسیاری از قرآن آمده است.

سلطه و سلطه‌گری از نگاه اسلام
یکى از مهم‌ترین مبانى و اصول نظام‌هاى سیاسى، موضوع «مبدأ سلطه و قدرت» است‏. هر یک از نظام‌ها براى خود مبدأ خاصى قائل هستند.

از نظر اسلام حقّ سلطه بالذات و مستقلاً متعلق به خداوند متعال است و هرگز برای کسی در مقابل او، سلطه و قدرتى نمی‌ماند و مخلوق نمی‌تواند هرکارى که بخواهد انجام دهد؛ لذا هرکس که به حکومت می‌رسد باید به طور مستقیم یا غیر مستقیم از جانب خداوند متعال اجازه داشته باشد و اطاعت از آنها زمانی واجب است که در طول اطاعت خداوند متعال باشد.
ادله عقلى و نقلى بر صحت این ادعا دلالت دارند که به برخى از آنها اشاره می‌شود:

الف) توحید در اطاعت[6]
 اطاعت، از شئون مالکیّت است و از آن‌جا که مالک حقیقى انسان، خدا است، پس اطاعت او نیز ذاتاً واجب است؛ لذا خداوند متعال وجوب اطاعت افرادی را به اذن خود می‌داند و می‌فرماید: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللهِ»؛[7] هیچ رسولى نفرستادیم مگر آن‌که به فرمان خدا، از وى اطاعت شود.

لذا بعد از اطاعت از رسولان الهی می‌فرماید: «کسى که از فرستاده خدا اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است».[8]
ب) توحید حاکمیت‏
حکومت حکمرانى و حاکمیّت و حقّ ولایت و سلطنت؛ در اصل و ذاتاً براى خدای متعال است. پس حاکمیت نیز از آنِ خداوند است: «فرمان نافذ و حکومت [بر جهان هستى]، تنها از آن خداست فرمان داده که غیر از او را نپرستید! این است آیین پابرجا ولى بیشتر مردم نمی‌دانند».[9]
با توجه به این ادله، تنها سلطان ذاتی و مستقل عالم، خدای تعالی است؛ اما این حق طبق قرآن و روایات به انسان‌هایی عطا شده است و اطاعت از آنان واجب است. باید از پیامبران و امامان معصوم پیروی کرد.[10] در همین راستا، اطاعت از کارگزاران خاص و عام آن پیشوایان در محدوده‌ای که خود آنان معین فرموده‌اند، لازم و واجب است.[11]
افرادی؛ مانند پدر و مادر نیز تا اندازه‌ای بر فرزندان خود تسلط دارند. البته اطاعت از پدر و مادر در مواردى واجب است که به شرک و معصیت امر نکرده باشند.[12]
نفی حاکمیت و سلطه
در نقطه مقابل، اسلام سلطنت حقیقی از افرادی که مالکیت و حاکمیت خدا را قبول ندارند، نفی کرده است که آنها عبارتند از:
1. شیطان؛ آیاتی بر نفی سلطه شیطان دلالت می‌کند؛[13] مانند: «و به یقین تو (شیطان) را بر بندگان من تسلّطى نیست (آنها همیشه در انتخاب راه مختارند) جز کسانى از گمراهان که به کلى پیرو تو شوند». [14] سلطه شیطان و کسانی که از سوی خدا معرفی نشده‌اند بر انسان‌ها اجبارى و الزامى و ناخودآگاه نیست؛ بلکه این انسان‌ها هستند که شرایط ورود شیطان را به محیط جان خود فراهم می‌سازند.[15]
2. حکومت طاغوت
طاغوت از  ریشه «طغی»، به معناى سرکشى و شکستن حدود و قیود، و یا هر چیزى است که وسیله طغیان‌گرى و یا سرکشى می‌باشد.[16]
آیات قرآن مسلمانانى را که براى داورى به نزد حاکمان ظالم و طاغوت می‌رفتند ملامت می‌کند، و می‌گوید: «اى پیامبر! آیا نمی‌بینى کسانى را که خود را مسلمان می‌پندارند و می‌گویند به تمام کتب آسمانى که بر تو و انبیای پیشین نازل شده است ایمان آوردیم، در عین حال داوری‌هاى خود را به نزد طاغوت می‌برند، با آنکه به آنان دستور داده شده که هرگز فرمان طاغوت را نبرند».[17]

[1]. ابن منظور، لسان العرب‏، ج ‏7 ، ص 320، بیروت، دار صادر، چاپ سوم، 1414ق‏.
[2]. لسان العرب، ج ‏7، ص 321.
[3]. «ما، موسى را با آیات خود و دلیل آشکارى فرستادیم»؛ هود، 96.
[4]. «وَ ما کانَ لَهُ عَلَیْهِمْ مِنْ سُلْطان»؛ سبأ، 21.
[5]. لسان العرب، ج ‏7، ص 321.
[6]. ر. ک: «مراتب توحید»، 1913؛ «علت لزوم اطاعت از خدا»، 41180.
[7]. نساء، 64.
[8]. نساء، 80.
[9]. یوسف، 40.
[10]. ر.ک: نساء، 80؛ «اطاعت از خدا و پیامبر در آیات قرآن»، 35667؛ «منظور از اولی الأمر»، 2658.
[11]. ر. ک: «ادله اثبات ولایت فقیه»، 25؛ «لزوم اطاعت از ولی فقیه»، 7245؛ «شرایط ولایت فقیه»، 30.
[12]. لقمان 15؛ ر. ک: «وظایف فرزندان در برابر والدین»، 3432؛ «اوامر والدین و تکلیف فرزندان»، 522؛ «اطاعت از امر والدین»، 84987.
[13]. اسراء، 65؛ صافات، 30.
[14]. حجر، 42.
[15]. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏11، ص 40، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.
[16]. راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص 520 – 521،  بیروت، دار القلم‏، چاپ اول، 1412ق؛ تفسیر نمونه، ج ‏3، ص 445 - 446.
[17]. نساء، 60.
 
سایت منبع : http://www.islamquest.net/fa
ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
درباره ما
وبسایت کافان 98 مجله تفریحی میباشد که بهترین مطالب در حوزه های تفریحی سرگرمی و فرهنگی و عقیدتی سیاسی و اخبار را برای شما به همراه دارد
اطلاعات کاربری